Nhà Nho Chúng Ta Đã Học Theo Khổng Tử Trách Nhiệm Là Bài Xích Dị Đoan Ngài Ngược Lại Bao Che Là Vì... Chu An Sĩ | Dịch Giả :Tỳ Kheo Thích Giới Nghiêm | Xem: 14


Câu Hỏi

Nhà Nho Chúng Ta Đã Học Theo Khổng Tử Trách Nhiệm Là Bài Xích Dị Đoan Ngài Ngược Lại Bao Che Là Vì Sao?

Trả Lời

Anh hoàn toàn không biết thế nào gọi là dị đoan. Đại phương hướng của dị đoan là đi ngược lại với thánh nhân. Ví dụ: Trắc ẩn là đoan của nhân, vô trắc ẩn chính là dị đoan; xấu hổ và căm giận là đoan của nghĩa, không xấu hổ và căm giận chính là dị đoan. Khổng Tử không có bốn tật: không suy đoán vu vơ, không khẳng định tuyệt đối, không câu nệ cố chấp, không chỉ ta là đúng; có chính là dị đoan. Đạo ta một mà quán thông tất cả, không nhất quán chính là dị đoan. Tống Hiếu Tông nói: “Năm giới của nhà Phật chính là Ngũ thường của nhà Nho”. Đạo của Khổng Tử, rất gần với chúng ta. Người thời nay không tìm rõ nguyên do, vừa nghe thuyết từ bi của nhà Phật, liền nhất định phản đối, mà “nhân” của nhà Nho ta, mất ngay tại đây; vừa nghe giới trộm cắp, tà dâm của nhà Phật, liền nhất định phản đối, mà “nghĩa” của nhà nho ta, tiêu vong ngay tại đây; vừa nghe giới không vọng ngữ của nhà Phật, nhất định phải phản đối, mà “trọng tín” của nhà nho ta, liền diệt vong ngay tại đây. Chẳng phải muốn bảo vệ đạo mà ngược lại hại đạo sao? Huống hồ đạo của thánh hiền, chí công vô tư, Nghiêu quả thật khiêm tốn cung kính người, nhường cho người phần hiền, ánh sáng của ngài cũng chiếu khắp thiên hạ; Thuấn thì bỏ ý kiến của mình, theo chủ trương của người; Hạ Võ không kiêu căng không khoe công lao, Văn Vương cầu đạo không ngừng nghỉ, chưa từng loại trừ nhau. Mạnh tử gạt bỏ bài bác Dương Mặc, cũng là vạn bất đắc dĩ. Thí như đại Hoàng Ba Đậu, thầy thuốc có lúc dùng nó, không phải là thứ ngày nào cũng cần. Nếu nói công lao của Mạnh tử, hoàn toàn ở chỗ gạt bỏ bài bác Dương Mặc, vậy thì năm đó nếu không có Dương Mặc, Mạnh tử sẽ không có công lao, Mạnh tử cũng sẽ không được lưu danh muôn thuở. Từ đó cho thấy, học thuyết của họ Mạnh truyền nhau, gia miếu họ Mạnh đời đời hương hoả thạnh vượng, vĩnh viễn không suy bại, không phải chính nhờ âm đức của Dương Mặc sao? Tống Nho thua kém Mạnh tử, nhưng sự sân si của họ, ngược lại hơn Mạnh tử; người thời nay thua kém Tống Nho, nhưng sự sân si của người thời nay, lại hơn Tống Nho. Từ nay về sau, không biết sẽ còn đi xuống như thế nào nữa? Tôi lo sợ cho điều này, buộc phải nói đến đây, khen tôi chê tôi, cũng được!

Từ Ngữ Phật Học Trong Phần Vấn Đáp