Kinh Hoa Nghiêm có nguyên nhân luận, nói rất tường tận, nhưng danh từ quá nhiều, sợ hàng sơ cơ chẳng thể đốn giải. Cư sĩ đã biết các duyên hòa hợp, đó là chánh kiến, ở đây tôi nói theo cách dễ hiểu. Các vật thể thuộc thể lỏng, thể hơi và thể rắn đương nhiên có các nguyên tố. Dựa theo các phát hiện gần đây, đã có hơn chín mươi hai nguyên tố. Những nguyên tố chưa được phát hiện chắc là chẳng biết đến bao nhiêu! Các nguyên tố như thế trọn khắp hư không, người bình phàm hiểu biết như thế. Lại còn có linh tánh kỳ diệu nhất (giống như điện tử) cũng trọn khắp hư không, nhưng người bình phàm chẳng biết. Phàm những thứ ấy đều là các duyên. Thể lỏng và thể hơi cố nhiên là do các nhân duyên hòa hợp, nhưng huyễn khí thế gian[11], như các loại khoáng vật nơi núi, sông, đại địa, lại hòa hợp, bèn hư huyễn có thực vật như rong, rêu, cỏ, cây. Từ đó, càng hòa hợp càng phức tạp, linh tánh dựa vào đó, biến huyễn sanh ra các động vật sống nơi ẩm thấp thuộc về hữu tình thế gian. Các động vật lại hòa hợp lẫn nhau, bèn hư huyễn có các động vật sanh bằng trứng hoặc bằng thai. Đó là nói khái lược về sinh vật. Như nhân loại là một loại động vật sanh bằng thai (vốn có thuyết tứ sanh) do vậy mà xuất hiện. Nhưng trong các động vật, con người vốn được ưu đãi đặc biệt. Lại cần phải kết hợp với nghiệp báo thiện ác như thiên đạo, địa ngục, lục đạo để bù qua sớt lại thì mới phù hợp với ý chỉ của luận thuyết [con người do] loài vượn [tiến hóa].