Tất cả chúng sanh ở trong ngộ mà sanh mê, ở trong chân mà khởi vọng, chỉ vì bất giác nên cần phải nhờ đánh thức.

Kinh Pháp Hoa nói:

“Đức Phật đã từng gần gũi trăm ngàn muôn ức vô số chư Phật, thực hành hết vô lượng đạo pháp của chư Phật, dõng mãnh tinh tấn nên danh xưng vang khắp”.

Lại nói:

“Bậc thiện tri thức là nhân duyên lớn. Nghĩa là khiến cho mọi người được thấy Phật, phát tâm cầu đạo Giác ngộ Chân chánh Vô thượng”.

Kinh Hoa Nghiêm nói:

“Như vật báu trong tối

Không đèn chẳng thể thấy Phật Pháp không người nói Dù trí chẳng thể rõ”.

Còn nói rằng:

“Chẳng cần của báu đầy khắp ba ngàn Đại thiên thế giới, chỉ nguyện ưa nghe một câu Phật Pháp chưa từng nghe”.

Lại nói:

“Tuy biết các pháp chẳng do người khác mà được tỏ ngộ, nhưng lại thường tôn kính các bậc thiện tri thức”.

Luận Khởi Tín nói:

“Phật Pháp có nhân có duyên, nhân duyên đầy đủ mới được thành tựu. Như tánh lửa ở trong cây là chánh nhân của lửa. Nếu không có người biết, chẳng nhờ phương tiện có thể tự thiêu đốt cây thì thật không có điều đó.

Chúng sanh cũng thế, tuy có sức huân tập của chánh nhân nhưng nếu chẳng gặp chư Phật, Bồ Tát, thiện tri thức để làm duyên mà có thể tự mình đoạn dứt phiền não vào nơi Niết Bàn thì thật không có điều đó”.

Kinh Pháp Cú nói:

“Như giấy gói hương, dây xâu cá.

Đức Phật bảo các Tỳ kheo:

Phàm vật vốn thanh tịnh nhưng đều do nhân duyên mà gây nên tội phước. Gần bậc hiền minh thì đạo nghĩa tăng trưởng, kết bạn với kẻ ngu muội thì tai họa tích tụ. Ví như giấy và sợi dây, gần hương thì thơm, xâu cá thì tanh, dần dần tiêm nhiễm thành thói quen mà không tự biết.

Đức Phật nói bài kệ:

“Kẻ thấp hèn nhiễm người
Như gần vật hôi tanh
Dần mê tập thói quấy
Bất giác trở thành ác.
Người hiền đức nhiễm người
Như gần hương xông ướp
Tăng trí làm việc lành
Thành tựu hạnh thanh khiết”.

Kinh Thủ Lăng Nghiêm nói:

“Phật bảo A Nan:

Tất cả chúng sanh từ vô thỉ đến nay do mọi thứ điên đảo nên tự nhiên gieo trồng nghiệp chướng giống như chùm ác xoa. Các người tu hành không thể thành tựu Giác ngộ Vô thượng mà chỉ thành Thanh Văn, Duyên Giác, trở thành ngoại đạo, chư Thiên, Ma vương, quyến thuộc của ma. Đó đều là do chẳng biết hai loại căn bản nên tu hành lầm lạc, cũng như nấu cát muốn thành cơm ngon thì dù trải qua số kiếp nhiều như cát bụi rốt cuộc cũng không thành được”.

Thế nên biết, người mới phát tâm tu cần gần gũi bạn đạo, phân biệt rõ tà chánh mới phù hợp với sự chân tu. Nếu thực hành những pháp môn quyền biến thì cách xa như ngày với kiếp. Nếu rõ được ý chỉ viên mãn, chẳng uổng công trình, tiến thẳng đến đạo tràng mãi không còn nghi ngờ hối hận; và đến khi tự tỏ ngộ, chỉ chứng Trí vô sư tự nhiên, quyết định chẳng từ người khác mà được.