Vấn đề này tuy nói đơn giản, lý hết sức phức tạp! Chỉ nên nói đại lược, nếu nói tường tận, sợ sẽ chẳng thể lãnh hội được.

1) Phật pháp chẳng thể nghĩ bàn. Lãnh hội nghĩa lý, hành đúng pháp, sẽ hữu hiệu. Nếu không, vô hiệu! Pháp chẳng thể tự khởi tác dụng, ắt phải do “đúng pháp” và “chí thành” thì mới có cảm ứng.

2) Tăng già có nhiều loại, há dễ cầu được cao tăng? Chỉ cầu hai điều kiện giữ giới và thành tâm thì sự (việc siêu độ) có thể hoàn thành. Lý ấy là do sức của Tăng già thành tâm tu pháp, sức thành tâm sám hối của người được độ, lại được Phật lực gia bị, cho nên nghiệp có thể tiêu diệt. Nghiệp có thể tạo, cũng có thể chuyển. Có thể buộc chuông thì cũng có thể tháo chuông. Vì ông, tôi sao lục một bài kệ xưa. Hãy suy nghĩ kỹ, sẽ có thể ngộ: “Tội nhược khởi thời, tương tâm sám. Tâm nhược vong thời, tội diệc vong. Tâm vong, tội diệt, lưỡng câu không. Thị tắc danh vi chân sám hối” (Tội do tâm khởi, dùng tâm sám. Khi tâm đã mất, tội cũng tiêu. Tội tiêu, tâm mất, thảy đều không. Đó mới gọi là chân sám hối). Hãy nên biết: Nếu người kia độ mà người này chẳng sám hối, nghiệp sẽ chẳng thể tiêu, báo vẫn phải thọ!

V. Trì Giới