Có phải là Phật lịch hoàn toàn không tính từ lúc Thích Ca Mâu Ni Phật giáng sanh vào năm hai mươi... Lão Cư Sĩ Lý Bỉnh Nam | Dịch Giả :Cư Sĩ Bửu Quang Tự đệ tử Như Hòa | Xem: 2


Câu Hỏi

Gần đây, tôi kính cẩn đọc hai cuốn sách là Đương Sanh Thành Tựu Chi Phật Pháp (Phật pháp thành tựu trong đời này) do Đài Trung Phật Giáo Liên Xã phát hành và Kỹ Lộ Chỉ Quy do xưởng in của Thụy Thành Thư Cục ở Đài Trung ấn hành vào tháng Mười năm Dân Quốc 38 (1949), cảm kích sâu đậm ân Phật quang phổ chiếu. Chỉ có điều [thắc mắc] là năm nay rốt cuộc là năm Phật lịch bao nhiêu, hai sách nói khác nhau khá nhiều, chẳng biết có phải là Phật lịch hoàn toàn không tính từ lúc Thích Ca Mâu Ni Phật giáng sanh vào năm hai mươi sáu đời Châu Chiêu Vương hay chăng? Sách trước nói năm Dân Quốc 42 (1953) là năm Phật lịch 2516, sách sau lại bảo năm Dân Quốc 24 (1935) là năm Phật Lịch 2962; như vậy thì năm Dân Quốc 43 (1954) lẽ ra phải là năm Phật Lịch 2981. Chẳng biết nỗi nghi của kẻ bất tài này có đúng hay không, xin hãy dạy bảo cho! (Trương Bá Liệt hỏi)

Trả Lời

Đây là vấn đề thuộc về lịch pháp. Nếu chẳng phải là chuyên gia tinh thông về vấn đề này, lại có tài liệu dồi dào, sẽ chẳng dễ giải quyết. Vấn đề này có rất nhiều thuyết khác nhau, chẳng phải chỉ có hai thuyết như vậy. Nếu lấy năm Dân Quốc 43 để bàn luận thì có những thuyết khác nhau như sau: Thuyết cũ cho là năm Phật Lịch 2981, tạp chí Vô Tận Đăng ở Hương Cảng cho là năm 2518, tạp chí Nhân Sinh ở Đài Loan cho là năm 2517, tạp chí Hải Triều Âm cho là năm 2225 v.v... Xét ra ai đúng, kẻ hèn này chưa học lịch số, chẳng dám đoán bừa! Dẫu là bậc chuyên về lịch pháp, cũng khó thể tìm căn cứ để khảo chứng đích xác, chỉ có điều gần đây [sách vở Phật giáo thường] nói là năm hai ngàn năm trăm mười mấy là do lấy bộ Chúng Thánh Điểm Ký làm căn cứ. Cần phải biết xưa nay đã ba lượt định tháng đầu tiên của một năm khác nhau, trong ngoài nước có Âm Dương lịch sai khác, ắt phải gộp những dữ kiện ấy lại để suy đoán thì may ra sẽ tạm gần đúng với sự thật mà thôi! Nói chung, nếu dựa theo bộ Chúng Thánh Điểm Ký thì đức Phật giáng sanh vào hơn hai ngàn năm trăm năm trước, so ra khá gần. Ở đây, tôi nêu lên một thí dụ để chứng thực chuyện này khó thể khảo chứng. Khổng Tử là người Trung Quốc, đối với năm sanh của Ngài, Công Dương Truyện[5] nói là năm 21 đời Lỗ Tương Công (năm 552 trước Công Nguyên), Sử Ký chép là năm 22 đời Lỗ Tương Công. Tháng sanh thì Công Dương Truyện bảo là tháng Canh Tý, tức tháng Mười Một. Từ năm Dân Quốc 11 (1922) trở về trước luôn lấy ngày Hai Mươi Bảy tháng Tám Âm Lịch làm thánh đản của Ngài, về sau đổi thành ngày Hai Mươi Bảy tháng Tám Dương Lịch, nay lại khảo cứu thì thấy là ngày Hai Mươi Tám tháng Chín. Chỉ ở trong nước mà còn như thế, huống gì kết hợp [các tài liệu] xưa nay, trong ngoài nước để tính toán để nói chuẩn xác, có lẽ chẳng phải là đơn giản, dễ dàng!